عباس قديانى

684

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

عمارت نوساز ويژه پذيرايى رؤساى كشورهاى خارجى به‌ترتيب از مغرب به مشرق در ضلع شمالى باغ گلستان واقع شده و مدخلى از شمال دارد كه با محوطهء فعلى حوزه وزارت دارايى ارتباط پيدا مىكند ( تالار موزه سلطنتى را در 1296 ه . ق . به صورت فعلى ايجاد كردند ) . سالن تشريفات كاخ گلستان ( دوره قاجاريه ) در جانب مشرق باغ گلستان كاخ شمس العماره قرار دارد كه مشتمل بر عمارت پنج اشكوبه است و در 1284 ه . ق . به‌وسيله دوستعليخان معير الممالك ساخته شده است و گچ‌بريها و آينه‌كاريهاى ظريف در آن به كار رفته كه مدتها محل ادارات بيوتات و كتابخانه سلطنتى بود . سر در مجاور شمس العماره از طرف خيابان ناصرخسرو باب عالى نام دارد و آن را در 1281 ايجاد كردند و مشتمل بر آيينه‌كاريهاى ممتاز ، تصاوير عالى محمد شاه و ناصر الدين شاه كار كمال الملك زينت‌بخش تالار فوقانى آن بود كه از ميان رفته . در جانب جنوب باغ گلستان عمارت بادگير قرار دارد كه در دوره پهلوى محل هيئت وزيران بود و سالهاى دراز هم‌حوزه وزارت دارايى و وزارت راه بود و ضمن اصلاحات فراوان سالهاى 1350 خورشيدى مورد استفاده كتابخانه كاخ گلستان كه در عمارت شمس العماره مستقر شده بود قرار گرفت و در حال حاضر از بهترين آثار تاريخى مجموعا كاخ گلستان به شمار مىرود و به واسطه بادگيرهاى كاشى زيبا جلوه مخصوصى دارد و تالار بزرگ آن مزين به نقاشيها و گچ‌برى و آيينه‌كارى ممتاز دوران ناصر الدين شاه است . درهاى منبت عالى هم در اين كاخ به كار برده‌اند . تالار عاج در جانب جنوب كاخ گلستان قرار گرفته بود . كاخ ابيض از ساختمانهاى روزگار مظفر الدين شاه در ضلع غربى باغ گلستان قرار گرفته تابلوهاى نقاشى مختلف ايرانى و اروپايى و تصاوير شاهان قاجار و سلاطين معاصر مظفر الدين شاه درون آن را زينت مىدهد و در سالهاى اخير تعميرات اساسى شد و موزه مردم‌شناسى در آنجا داير است . كادوسيان از اقوام غيرآريايى كه در مغرب درياى خزر و طوالش زندگى مىكردند و حتى در زمان مادها و پارسيان نيز اغلب مستقل بودند . دربارهء نژاد و فرهنگ اين قوم بر اثر نبودن استاد تاريخى اطلاع درستى در دست نيست . كادوسيها پاره‌اى از محققين گيلها را با قوم كادوسيها از يك تيره مىشناسند . بارتولد در اين‌باره مىنويسد : در عهد قديم سكنه گيلان را كادوسيان تشكيل مىدادند